Հ Ա Շ Վ Ե Տ Վ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն. ՀՀ ոստիկանության կողմից անցած մեկ տարի յոթ ամսվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների վերաբերյալ
![Հ Ա Շ Վ Ե Տ Վ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն. ՀՀ ոստիկանության կողմից անցած մեկ տարի յոթ ամսվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների վերաբերյալ Հ Ա Շ Վ Ե Տ Վ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն. ՀՀ ոստիկանության կողմից անցած մեկ տարի յոթ ամսվա ընթացքում իրականացված աշխատանքների վերաբերյալ](/timthumb?src=/resources/police/img/news/big/1526477758,1791.jpeg&q=75&w=780&wm=1)
Հաշվետու ժամանակահատվածում ՀՀ ոստիկանության գործունեության ոլորտում իրականացվել են ՀՀ կառավարության որոշումներով հաստատված ծրագրերով, այլ հայեցակարգային փաստաթղթերով, աշխատանքային պլաններով, ինչպես նաև դրանցից դուրս, սակայն ժամանակի պահանջ դարձած միջոցառումներ:
1. Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության գործունեության ոլորտում իրականացված բարեփոխումների շրջանակներում
- Համայնքային ոստիկանության գործունեության ընդլայնման նպատակով հաշվետու ժամանակահատվածում շահագործման է հանձնվել համայնքային ոստիկանության 4 հենակետ Երևան քաղաքի Աջափնյակ և Շենգավիթ համայնքներում և Կոտայքի մարզի Աբովյան և Հրազդան քաղաքներում: Նախատեսվում է 2018 թվականին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա, Նոր Նորքի և Էրեբունի վարչական շրջաններում շահագործման հանձնել մեկական համայնքային ոստիկանության հենակետ:
- Տավուշի մարզում հաշվառման քննական ստորաբաժանման նոր վարչական շենքի և քննական ավտոդրոմի կառուցմանն ուղղված աշխատանքներն ընթացքի մեջ են:
- Դեռևս 2012 թվականից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունում գործում է օպերատիվ կառավարման կենտրոնը, որը տեղեկատվությունը տրամադրում է նաև ԱԻՆ 911 ճգնաժամային կառավարման կենտրոնին: ՀՀ ոստիկանության կանխարգելիչ գործունեության արդյունավետությունն առավել բարձրացելու նպատակով անհրաժեշտություն է առաջացել ՀՀ մարզերում՝ մասնավորապես 2018 թվականի ընթացքում Գյումրի և Վանաձոր քաղաքներում, ևս ստեղծել թվային տեխնոլոգիաների օգտագործմամբ շահագործվող օպերատիվ կառավարման կենտրոններ: Նման կենտրոնները թույլ են տալու իրավախախտումների և հանրորեն վտանգավոր դեպքերի վերաբերյալ ամբողջ տեղեկատվությունը կուտակել մեկ համակարգում, ապահովել դրանց օպերատիվ արձագանքումը, ճիշտ և արդյունավետ կառավարել ոստիկանական ուժերը և միջոցները: Այս միջոցառումն իրականացվելու է Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկի ֆինանսավորմամբ` Պետական հատվածի արդիականացման երրորդ ծրագրի շրջանակներում:
- Տեղեկատվական շտեմարանների օգտագործմամբ հանցագործությունների նախականխման, կանխման և բացահայտման աշխատանքների արդյունավետության բարձրացման նպատակով ոստիկանությունում ներդրվել է տեղեկատվական միասնական համակարգ՝ ուղղված օպերատիվ գործունեության ընթացքում ստացված տեղեկատվության թվայնացմանը՝ տեղեկատվական-որոնողական համակարգի, այդ թվում՝ դիմապատկերի միջոցով: Կատարվել են ոստիկանությունում գործող տեղեկատվական շտեմարանների թվայնացման աշխատանքները: Համակարգն ամբողջությամբ փորձարկվել է ՌԴ ՆԳՆ մասնագետների օգնությամբ, այնուհետև՝ գործարկվել: Քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության կազմում ստեղծվել է մասնագիտացված՝ Օպերատիվ-հետախուզական տեղեկատվության վարչություն՝ տվյալ համակարգի շահագործման աշխատանքները ոստիկանությունում համակարգելու և վերահսկելու նպատակով:
2. Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման ոլորտում
Կազմակերպական ոլորտում.
- Մշակվել և ներդրվել է անձի հանրային ծառայության համարանիշի հիման վրա աշխատող Ճանապարհային ոստիկանության կողմից կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումների կամավոր (այլընտրանքային) ծանուցման բջջային հավելվածը (և iOS, և Android օպերացիոն համակարգերի համար), ինչպես նաև ստեղծվել է հնարավորություն www.police.am կայքում գրանցվելու և Ճանապարհային ոստիկանության կողմից կայացված վարչական տույժ նշանակելու որոշումների մասին ծանուցումները նաև բջջային հեռախոսահամարին կարճ հաղորդագրություն ուղարկելու միջոցով ստանալու համար:
- Մշակվել և ներդրվել է տեսանկարահանող և լուսանկարահանող սարքերով հայտնաբերված իրավախախտումների գործերով կայացված վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումներն էլեկտրոնային եղանակով փոստի տեղական բաժանմունքներ առաքելու մեխանիզմների համակարգ: Համակարգը հնարավորություն է տալիս ՀՀ-ում գործող բոլոր փոստային բաժանմունքներում, ներկայացնելով տրանսպորտային միջոցի հաշվառման վկայագիրը, տեղեկանալ նշված տրանսպորտային միջոցով կատարված իրավախախտումների համար կայացված որոշումների վերաբերյալ:
Նշված լուծումներով ստեղծվել է եռակի ծանուցման համակարգ:
- Ընդլայնվել են «Թեժ գիծ» ծառայության հնարավորությունները, 1-77 հեռախոսահամարը գրառվել է Ճանապարհային ոստիկանության բոլոր պարեկային տրանսպորտային միջոցների վրա:
- Պիլոտային կարգով ներդրվել է ճանապարհապարեկային 10 ավտոմեքենաներում էլեկտրոնային եղանակով վարչական իրավախախտման արձանագրություններ կազմելու համակարգ, որը թույլ է տալիս կրճատել արձանագրություն կազմելու ժամանակը, վարորդին տեղում տրամադրվում է արձանագրության օրինակը և տուգանքի վճարման կտրոնը, որի հիման վրա վարորդի ցանկությամբ տեղում իրականացվում է վճարում:
- Ճանապարհային ոստիկանության Երևան քաղաքի տարածքը սպասարկող առաջին սպայական գումարտակի կազմում ստեղծվել է հատուկ ստորաբաժանում, որն իրականացնում է հետախուզվող տրանսպորտային միջոցների հայտնաբերման գործառույթ:
- 2018 թվականի հունվարի 1-ից ՀՀ-ում չհաշվառված տրանսպորտային միջոցներով կատարված և տեսահսկման համակարգերի միջոցով արձանագրված իրավախախտումների գործերով արդեն իսկ կայացվում են որոշումներ, որոնց ծանուցումը իրականացվում է ՀՀ սահմանային անցակետերում՝ սահմանահատման ժամանակ: Այդ նպատակով ստեղծվել են համապատասխան տեխնիկական հնարավորություններ, սահմանային ծառայության կողմից ՃՈ-ին է տրամադրվում համապատասխան տվյալներ ՀՀ ներմուծված տրասպորտային միջոցների և պատասխանատուների վերաբերյալ: Ներկայումս գործում է Բագրատաշենի սահմանային անցակետի ՃՈ խումբը, միևնույն ժամանակ, ստեղծվել է առանձին ստորաբաժանում, որը ծառայություն կիրականացնի ՀՀ սահմանային բոլոր անցակետերում՝ բացառությամբ օդանավակայանի և երկաթգծի սահմանային կետերի:
Ճանապարհային երթևեկության կանոնակարգման և կարգավորման ոլորտում.
- Ստեղծվել է Ճանապարհային ոստիկանության օպերատիվ կառավարման կենտրոնի կողմից Երևան քաղաքի խաչմերուկներում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերով հետևելու հնարավորություն:
- Ներդրվել է ՃՏՊ-ի մասնակից՝ վնասված տրանսպորտային միջոցները պատահարի վայրից տարհանելու միասնական համակարգ, տարհանման ծառայությունը գնելու եղանակով:
- Երևան քաղաքում տեղադրված լրացուցիչ սեկցիա ունեցող լուսացույցների եզրերը նշվել են մշտապես վառված վիճակում գտնվող լույսերով:
- Մայրաքաղաքի խաչմերուկներում վերանայվել է երթևեկության կազմակերպման կարգը, որպեսզի խաչմերուկ մուտք գործող երթևեկության գոտիների քանակը չգերազանցի դուրս եկող գոտիների քանակին:
- Մայրաքաղաքի երթևեկությունը կազմակերպվել է այնպես, որ ձախ շրջադարձը և հետադարձը կատարվի միջանկյալ գոտուց՝ չխոչընդոտելով ուղիղ երթևեկող տրանսպորտային միջոցներին:
- Մայրաքաղաքի շրջանաձև երթևեկությամբ բոլոր խաչմերուկներում երթևեկությունը կազմակերպվել է այնպես, որ նման խաչմերուկում գտնվող տրանսպորտային միջոցների վարորդներն ունենան երթևեկության առավելություն խաչմերուկ մուտք գործող տրանսպորտային միջոցների նկատմամբ:
- Մայրաքաղաքի ցածր ինտենսիվությամբ երթևեկություն ունեցող խաչմերուկներում լուսացույցների փոխարեն բոլոր կողմերից տեղադրվել են «Երթևեկությունն առանց կանգառի արգելվում է» ճանապարհային նշաններ, ինչը հնարավորություն է տալիս հատող ճանապարհներով այլ տրանսպորտային միջոցների բացակայության դեպքում առանց լուսացուցային կարգավորման հատել խաչմերուկը:
- Երևան քաղաքի խաչմերուկների լրացուցիչ սեկցիա ունեցող թվով 25 լուսացույցներ փոխարինվել են Տ.2 տիպի՝ երթևեկության ուղղությունը ցույց տվող սլաքներով լուսացույցներով:
- Երևան քաղաքի խաչմերուկներում միևնույն ուղղության 3 և ավելի գոտի ունեցող ճանապարհներին տեղադրված 147 լուսացույցներ տեղափոխվել կամ՝ ուղղակի տեղադրվել են երթևեկելի մասի վերևում:
- Մայրաքաղաքի ճանապարհների վրա առկա 10 չկարգավորվող հետիոտնային անցում ապամոնտաժվել է, իսկ 16 չկարգավորվող հետիոտնային անցման հատվածում երթևեկելի մասը բարձրացվել է 10 սմ-ով՝ կահավորվելով անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցներով:
Նշված փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս վերահսկել վթարայնության վիճակը, էականորեն նվազեցնել, իսկ որոշ դեպքերում՝ բացառել նախկինում առաջացող խցանումներն ու կուտակումները, ինչպես նաև ապահովել հետիոտների անվտանգությունը:
3. ՀՀ ոստիկանության իրավաստեղծ աշխատանքների ոլորտում
Հաշվետու ժամանակահատվածում ոստիկանության կողմից նախապատրաստված իրավական ակտերի նախագծերի շրջանառության արդյունքում ընդունվել է 11 օրենք, 76 կառավարության որոշում, ՀՀ նախագահի 2 հրամանագիր, ինչպես նաև վավերացվել են 4 միջազգային պայմանագրեր:
Ոստիկանության օրենսդրական նախաձեռնություններից հատկանշական են հետևյալները.
1) «Ոստիկանության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում կատարված մի շարք փոփոխությունների ու լրացումների արդյունքում ոստիկանությանն իրավունք վերապահվեց ծանր և առանձնապես ծանր, ինչպես նաև սեռական ազատության և անձեռնմխելիության դեմ ուղղված հանցագործությունների արդյունավետ բացահայտման, դրանք կատարած անձանց հայտնաբերման նպատակով իրականացնելու կենսաբանական ծագման նմուշներում հայտնաբերված և նույնականացված ԴՆԹ բնութագրերի հաշվառումներ:
Բացի այդ, հանցագործությունները կանխելիս կամ բացահայտելիս, հասարակական կարգի պահպանությունը, այդ թվում՝ ճանապարհային երթևեկության անվտանգությունն ապահովելիս ոստիկանության ծառայողներին իրավունք վերապահվեց օգտագործելու տեսաձայնագրող կամ լուսանկարահանող տեխնիկական միջոցներ: Լրացումների արդյունքում օրենքի մակարդակով ամրագրվեցին տեխնիկական միջոցների օգտագործման հիմքերը, կարգը, տվյալների պահպանման ժամկետները, ապահովվեց տեղեկությունների հավաքման և օգտագործման նպատակի լեգիտիմությունը, այսինքն` հստակեցվեցին մասնավոր կյանքի ոլորտ ոստիկանական միջամտության սահմանները:
2) Օրենսդրական փոփոխությունների արդյունքում թմրամիջոցների չափերը կսահմանվեն ոչ թե օրենքով, այլ կառավարության որոշմամբ, որի շնորհիվ ոստիկանությունն ավելի արագ կարձագանքի նոր տեսակի «սփայսերի» և այլ «փափուկ» թմրամիջոցների հանցավոր շրջանառությանը: Թմրամիջոցների չափերը սահմանելիս, հաշվի առնելով միջազգային փորձը, հիմք կընդունվի չափահաս, առողջ մարդու օրգանիզմի վրա դրանց հոգեներգործության աստիճանը, ինչը լիովին բխում է իրավական որոշակիության սահմանադրական պահանջի անհրաժեշտությունից:
3) ՀՀ կառավարության կողմից ընդունվել է «Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության կողմից հանցագործությունների, վարչական իրավախախտումների, պատահարների վերաբերյալ հաղորդումներն ընդունելու, գրանցելու, հաշվառելու և դրանց ընթացք տալու կարգը սահմանելու մասին» որոշումը, որով կանոնակարգվում են ոստիկանության կողմից հաղորդումներն ընդունելու, գրանցելու, հաշվառելու և ընթացք տալու հետ կապված հարաբերությունները, իրավական հիմքեր են ստեղծվում 2020 թվականից հաղորդումներն էլեկտրոնային տարբերակով գրառելու համար, քաղաքացիներին հնարավորություն է ընձեռվում իրավախախտումների և պատահարների վերաբերյալ հաղորդումներ ներկայացնելու նաև էլեկտրոնային եղանակով, նախատեսվում են նաև քաղաքացիների իրավական իրազեկմանը նպաստող մեխանիզմներ:
4) ՀՀ կառավարության կողմից հավանություն է տրվել Ճանապարհային ոստիկանության համակարգի բարեփոխումների հայեցակարգին և հաստատվել դրանից բխող միջոցառումների իրականացման ժամանակացույցը:
5) Բացառապես նյութական վնասով ճանապարհատրանսպորտային պատահարների համար նախատեսված վարչական պատասխանատվությունը վերացվել է: Վերացվել են նաև ճանապարհային երթևեկության անվտանգության բնագավառի վարչական իրավախախտումների համար նախատեսված վարչական տուգանքը վճարելու ժամկետները խախտելու դեպքերում՝ 25-ից 50 տոկոս ավել տուժանքները:
6) Օրենսդրական փոփոխության արդյունքում տրանսպորտային միջոցների վերասարքավորման թույլտվություն տալու համար սահմանվել է 10-օրյա ժամկետ՝ նախկին 30 օրվա փոխարեն:
7) Ընդունվել է ՀՀ կառավարության 2005թ. դեկտեմբերի 29-ի Կարմիր, կապույտ, դեղին (նարնջագույն), լուսնասպիտակ առկայծող փարոսիկներով կահավորման ենթակա տրանսպորտային միջոցների ցանկը հաստատելու մասին թիվ 2329-Ն որոշման մեջ փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին ՀՀ կառավարության որոշումը, որով բարձրացել է նշված տրանսպորտային միջոցների նկատմամբ վերահսկողության արդյունավետությունը:
8) «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը ներկայացվել է ՀՀ կառավարության քննարկմանը, որով նախատեսվում է մոպեդների պետական գրանցման ինստիտուտի ներդրում:
9) «Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիության մասին» ՀՀ օրենքում և Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ՀՀ օրենսգրքում կատարված փոփոխությունների արդյունքում վերացվել է ՀՀ քաղաքացիների կողմից երկքաղաքացիության մասին հայտնելու պարտականությունը և այն չկատարելու համար նախատեսված վարչական պատասխանատվությունը:
10) ՀՀ քաղաքացիներին անձնագիր կամ նույնականացման քարտ տրամադրելիս (փոխանակելիս) ՀՀ ոստիկանությունում լուսանկարահանումն իրականացնելն ու մատնադրոշմներ վերցնելն անհնարին լինելու դեպքում նախատեսվել է դրանք անձի բնակվելու (գտնվելու) վայրում իրականացնելու հնարավորություն՝ անձի ինքնուրույն տեղաշարժվելու հնարավորությունից զրկված լինելու, հիվանդանոցային ձևով բժշկական օգնություն և սպասարկում ստանալու կամ քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու հանգամանքով պայմանավորված:
11) Ոստիկանության ուսումնական հաստատությունում պետական պատվերի շրջանակներում կրթություն ստացող սովորողների համար, որպես սոցիալական երաշխիք, սահմանվել է ուսման ողջ ժամանակահատվածում վարձատրություն ստանալու իրավունք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չափով:
12) ՀՀ կառավարության կողմից հավանություն է տրվել Հայաստանի Հանրապետությունում թմրամոլության և թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության դեմ պայքարի 2018 թվականի միջոցառումների ծրագրին և ժամանակացույցին:
13) Հաստատման են ներկայացվել մի շարք միջազգային պայմանգրեր, մասնավորապես՝
- 19.10.2016թ. ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից վավերացվել է «Տեղեկատվական ոլորտում հանցավոր գործունեությանը հակազդման հարցերով Հավաքական անվտանգության մասին պայմանագրի կազմակերպության անդամ պետությունների փոխգործակցության մասին» արձանագրությունը,
- 25.10.2016թ. վավերացվել է «Կոռուպցիայի հակազդման Միջպետական խորհրդի կազմավորման մասին» Համաձայնագիրը,
- 27.10.2016թ. վավերացվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Մոսկվայում ստորագրված «Անկախ պետությունների համագործակցության մասնակից պետությունների՝ անձանց միջպետական հետախուզման մասին» պայմանագիրը,
- 06.10.2017թ. վավերացվել է «Թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների նմուշների հանձնման կարգի մասին» համաձայնագիրը: